Stevenskerk Nijmegen
De opgave
De kapellen aan weerszijden van de Stevenskerk waren door volledig gesloten wanden van de centrale kerkruimte afgescheiden. Daardoor gingen zichtlijnen verloren, werd natuurlijk licht tegengehouden en leek de kerk korter dan zij werkelijk is.
De nieuwe wanden moesten de kapellen zelfstandig bruikbaar maken voor onder meer horeca, lezingen, presentaties, evenementen en vergaderingen. Tegelijkertijd moesten de monumentale bogen, de achterliggende bouwsporen en de lichtinval opnieuw onderdeel worden van de kerkbeleving.
De ambitie was helder: functioneel scheiden met een afscheiding die visueel zo veel mogelijk verdwijnt.
Onze aanpak
Het project begon met een telefoontje van de architect. Het gewenste ruimtelijke beeld was bekend, maar moest nog worden vertaald naar een constructief veilige, maakbare en monteerbare oplossing. IFS werd vroeg betrokken en werkte in nauw overleg met de architect aan de technische uitwerking.
We maten de bestaande situatie nauwkeurig in en rekenden het glas, de glasvattingen, draagconstructies, bevestigingen en aansluitingen integraal door. Omdat de historische bogen onderling verschillen, is ieder van de zes grote contourpanelen afzonderlijk ingemeten en geëngineerd.
De portalen en deuren zijn door andere partijen gerealiseerd. IFS ontwierp en berekende wel de glasvattingen en aansluitdetails op en aan deze portalen en beoordeelde de relevante constructies. Zo bleef het volledige glastechnische systeem onderling afgestemd.
De ontwerpvisie bleef leidend. IFS zorgde dat deze technisch klopte en verantwoord gebouwd kon worden.
Techniek en uitwerking
Zes unieke contourpanelen
In de twee monumentale bogen zijn zes grote glaspanelen geplaatst: drie per kapel. Geen enkel paneel is exact gelijk. Naast deze panelen zijn bij de deuren vier kleinere zijlichten aangebracht, uitgevoerd in dezelfde glasopbouw.
Glas voor maximale transparantie
De panelen bestaan uit vier glasbladen in de opbouw 8.10.10.8. Alle glasbladen zijn halfgehard en uitgevoerd in Low Iron-glas. Een extra heldere PVB-tussenlaag beperkt de groene tint die bij een dik glaspakket kan ontstaan.
Het halfharden verhoogt de constructieve sterkte en beperkt tegelijk het risico op spontane breuk ten opzichte van volledig gehard glas. Zo ontstond een veilig glaspakket dat in de monumentale ruimte visueel bijna afwezig blijft.
Projectspecifieke glasvatting
Langs de contour van de bogen zijn stalen consoles met lijmankers aan het bestaande metselwerk bevestigd. Een projectspecifiek U-profiel neemt het glas op; rubber en kit zorgen voor gecontroleerde klemming en afdichting. Na montage is de constructie afgewerkt met aluminium zetwerk, zodat de techniek rustig opgaat in de architectuur.
Logistiek als onderdeel van de engineering
De afmetingen en het gewicht van de panelen maakten de logistiek bepalend. IFS ontwikkelde vooraf een transportroute door de kerk. Omdat de vloer slechts beperkt belast mocht worden, is een tijdelijk pad met speciale vlonders aangelegd.
De ruiten werden via een relatief kleine zijdeur naar binnen gebracht, op verrijdbare A-bokken door de kerk verplaatst en met een vacuümheffer met 51 zuignappen opgericht. Voor voldoende manoeuvreerruimte zijn enkele grote hangende kandelaars tijdelijk verwijderd.
Het resultaat
De kapellen kunnen nu onafhankelijk van de rest van de kerk worden gebruikt, terwijl ze visueel onderdeel blijven van de centrale ruimte. Daglicht stroomt opnieuw de kerk binnen en de monumentale bogen, bouwsporen en de relatie met het Königorgel blijven zichtbaar.
De glaswanden combineren functionele scheiding met maximale openheid. De kerk kreeg nieuwe gebruiksmogelijkheden zonder in te leveren op licht, ruimte en monumentale beleving.
De technische en architectonische kwaliteit van het project werd erkend met een nominatie voor de Glas Award 2025.
Gerelateerde projecten
Golvende glasgevel Nieuwendijk Amsterdam
De Dubbelde Palmboom
We maken ambitieuze ontwerpen in glas en staal concreet en haalbaar
IFS Building Systems
Dick van Linschoten
