Transparante uitbreiding gemeentehuis Nijkerk
De opgave
De transparante uitbreiding vroeg om een staalconstructie die de uitgesproken vorm van de raadzaal mogelijk maakte én verantwoord aansloot op het bestaande gemeentehuis.
De voorgevel helt vijf graden voorover, de bestaande vloer is verlengd en de nieuwe gevel- en dakconstructie vormen samen één ruimtelijk geheel. De belangrijkste technische opgave lag in het gecontroleerd overbrengen van alle krachten, bewegingen en vervormingen vanuit de nieuwe staalstructuur naar het bestaande gebouw en de nieuwe funderingen.
Daarbij moesten constructie, beglazing, aansluitdetails en montagetoleranties vanaf het begin integraal worden uitgewerkt, zonder dat de techniek het transparante architectonische beeld zou domineren.
Onze aanpak
IFS werd al tijdens de ontwerpfase betrokken om de transparante uitbreiding technisch mogelijk te maken. Vanuit die adviesrol groeide onze verantwoordelijkheid uit tot het volledige technische ontwerp van de staal- en glasconstructie.
In een integraal 3D-model brachten we de vijf graden vooroverhellende gevel, de verlengde vloer, de complexe dakstructuur en de aansluitingen op het bestaande gebouw samen. Vrijwel iedere ligger en kolom kreeg daarbij een eigen positie en hoek. Ook stabiliteitsverbanden, montageverbindingen en voorzieningen voor aansluitende bouwdelen zijn direct in de engineering meegenomen.
Door constructieve berekeningen, engineering, detailengineering en uitvoering in één lijn te organiseren, konden raakvlakken vroeg worden afgestemd en technische knelpunten vóór de montage worden opgelost. Zo werd een complexe constructie vertaald naar een beheersbaar en uitvoerbaar geheel.
Techniek en uitwerking
Staalconstructie en aansluiting op de bestaande bouw
De uitbreiding is opgebouwd uit een complexe driedimensionale staalstructuur. De voorzijde helt vijf graden voorover, de vloer is ten opzichte van het bestaande gebouw verlengd en ook de dakconstructie kent verschillende richtingen en aansluitingen.
IFS werkte de volledige krachtsafdracht, stabiliteit en vervormingen constructief uit. Daarbij zijn onder meer balkprofielen, kokers, hoeklijnen, windverbanden en projectspecifieke verbindingen samengebracht tot één integraal systeem.
Een belangrijk aandachtspunt was de overgang tussen nieuw en bestaand. De krachten en bewegingen vanuit de uitbreiding moesten gecontroleerd worden overgebracht naar het bestaande gebouw en de nieuwe funderingen. Ook montageverbindingen, toleranties en voorzieningen voor de later aangebrachte houten gevelonderdelen zijn vanaf de engineering meegenomen.
Verborgen glasbevestiging en overgang naar het glasdak
Voor de vooroverhellende gevel paste IFS een projectspecifiek beglazingssysteem toe met zo min mogelijk zichtbare bevestigingen. Door de afstandhouder van het isolatieglas plaatselijk naar binnen te leggen, ontstond ruimte om de ruiten verborgen aan de stalen kolommen te bevestigen. De glas-glasvoegen zijn afgewerkt met een uv-bestendige siliconenkit, waardoor een rustig en vrijwel doorlopend glazen gevelbeeld ontstaat.
Ook de overgang van de gevel naar het glasdak is als glas-glasverbinding uitgevoerd. Het dakglas rust op de gevelbeglazing en beide glasbladen zijn met een overstek ontworpen. Zo blijft de onderliggende constructie zoveel mogelijk uit het zicht en loopt de glazen huid visueel door.
Aan de onderzijde is het gevelglas opgenomen in een thermisch onderbroken U-profiel. Bij de hoeken en de aansluiting op het gesloten dak is geïsoleerd aluminium zetwerk toegepast.
Geïntegreerde voorzieningen voor houten gevelonderdelen
Voor de bevestiging van de verticale houten balken en lamellen zijn stalen platen aan de staalconstructie gelast en via de kitvoegen naar buiten gevoerd. De houten onderdelen zelf zijn niet door IFS geleverd of gemonteerd.
De bijbehorende belastingen zijn wel meegenomen in de constructieve berekeningen en engineering. Zo konden de benodigde bevestigingspunten integraal in de staal- en glasconstructie worden opgenomen, zonder afbreuk te doen aan het transparante gevelbeeld.
Geluidwerende glaswand
Tussen de raadzaal en het trappenhuis realiseerde IFS een structurele, geluidwerende glaswand. De bevestigingen zijn zoveel mogelijk geminimaliseerd en geïntegreerd in de staalconstructie, zodat de transparantie en architectonische rust behouden blijven.
Montage en uitvoering
Ondanks de complexe geometrie verliep de montage van de staalconstructie zonder noemenswaardige problemen. De nauwkeurige voorbereiding en engineering zorgden ervoor dat de belangrijkste uitdagingen al vóór de uitvoering waren opgelost.
Voor het hijswerk stond een grote kraan aan de voorzijde van het gebouw, terwijl de uitbreiding aan de achterzijde werd gerealiseerd. Bij het plaatsen van de gevelbeglazing vroeg vooral de vijf graden vooroverhellende stand om precisie. De meeste ruiten waren circa 2,3 bij 3 meter groot en wogen ongeveer 500 kilogram. Ze moesten zorgvuldig tussen de uitstekende bevestigingsplaten voor de houten lamellen worden geplaatst.
Ook de beglazing binnen vroeg om nauwkeurig manoeuvreren. Door de beperkte ruimte in het gebouw was het positioneren van de ruiten een secuur samenspel tussen kraan, montageploeg en voorbereiding.
Het resultaat
De uitbreiding van het gemeentehuis in Nijkerk is voor IFS een geslaagde vertaling van de architectonische visie naar een technisch verantwoord en realiseerbaar geheel.
De vooroverhellende glasgevel, het aansluitende glasdak en de complexe staalconstructie vormen samen een transparante uitbreiding waarin de techniek zoveel mogelijk op de achtergrond blijft. Verborgen glasbevestigingen, minimale aansluitdetails en zorgvuldig geïntegreerde voorzieningen ondersteunen het beoogde architectonische beeld.
Achter die ogenschijnlijke eenvoud ligt een omvangrijke constructieve en technische uitwerking. Doordat krachtsafdracht, aansluitingen op de bestaande bouw, staalconstructie, beglazing en montage integraal zijn voorbereid, kon de complexe uitbreiding beheerst worden gerealiseerd.
Voor IFS zit het succes in het zorgvuldig uitvoeren van de visie van de architect en de ambitie van de gemeente: technisch in de grip, zonder het beeld uit het oog te verliezen.
Gerelateerde projecten
Golvende glasgevel Nieuwendijk Amsterdam
De Dubbelde Palmboom
We maken ambitieuze ontwerpen in glas en staal concreet en haalbaar
IFS Building Systems
Dick van Linschoten
