Transparante atria voor NATO-NCIA
De opgave
De ontwerpambitie voor de twee atria was maximale transparantie, zonder dat dit ten koste zou gaan van de constructieve betrouwbaarheid. Samen met MVSA werkte IFS aan een oplossing waarin de draagstructuur zoveel mogelijk uit glas zelf bestaat.
De technische uitdaging lag vooral in het glazen dakraster. De glasvinnen moesten onderling constructief worden verbonden, terwijl de afzonderlijke glasbladen door productietoleranties niet altijd exact in hetzelfde vlak liggen. Toch moest de belasting gecontroleerd over alle bladen worden verdeeld.
Ook de overgang van de glazen gevelkolommen naar de glazen liggers in het dak vroeg om een nauwkeurig geïntegreerde oplossing, zodat de verbinding constructief betrouwbaar bleef zonder het transparante gevelbeeld onnodig te verstoren.
Onze aanpak
IFS werkte vanaf de ontwerpfase samen met MVSA aan een zo transparant mogelijke oplossing voor beide atria. Daarbij is niet alleen gekeken naar de vorm, maar vooral naar de manier waarop glas en staal constructief konden samenwerken zonder onnodig visueel gewicht toe te voegen.
Het glazen dakrasters, glasvinnen, gevelkolommen, staalconstructie en entreepartijen zijn daarom als één samenhangend systeem uitgewerkt. Belangrijke knooppunten en overgangen zijn project specifiek gedetailleerd en constructief doorgerekend, zodat de gewenste transparantie ook technisch verantwoord kon worden gerealiseerd.
Door ontwerp en engineering nauw op elkaar af te stemmen, kon de architectonische ambitie worden behouden tot in de uitvoering.
Techniek en uitwerking
Constructieve verbindingen in het glazen dakraster
De belangrijkste technische uitdaging zat in de dwarsverbindingen tussen de glasvinnen van het dakraster. Door productietoleranties liggen de afzonderlijke glasbladen binnen een samengestelde vin niet altijd exact in hetzelfde vlak. Toch moeten alle glasbladen constructief bijdragen aan de krachtsafdracht.
Daarom is bij de dragende consoles een as door de glasvin gevoerd. De ruimte rondom deze as is gevuld met krimpvrije mortel. Daarmee worden de onderlinge toleranties opgevangen en kunnen de belastingen gecontroleerd over alle glasbladen worden verdeeld.
Zo kon het dakraster transparant blijven, terwijl de verbindingen constructief betrouwbaar functioneren.
Overgang van gevel naar dak
Ook de aansluiting tussen de glazen gevelkolommen en de glazen liggers in het dak is zo ontworpen dat de constructieve verbinding zoveel mogelijk in het glasbeeld verdwijnt.
Hiervoor zijn RVS verbindingsplaten toegepast. Door de buitenste glasbladen van de kolommen en liggers plaatselijk uit te sparen, kon de dikte van deze platen grotendeels in de glasopbouw worden opgenomen. Zo bleef de aansluiting compact en visueel rustig.
Deze oplossing vroeg om nauwkeurige engineering, detaillering en constructieve berekening, omdat de verbinding niet alleen esthetisch terughoudend moest zijn, maar ook de krachten betrouwbaar moest overdragen.
Zeefdruk van het NATO-logo in het dakglas
Over het dakglas is het NATO-logo als zeefdruk aangebracht. Omdat het logo doorloopt over meerdere afzonderlijke glasplaten, moest iedere ruit als uniek onderdeel worden uitgewerkt en geproduceerd.
Voor iedere glasplaat is daarom een afzonderlijke glastekening gemaakt, met de exacte positie van het betreffende deel van de zeefdruk. Dat vroeg om zeer nauwkeurige maatvoering en afstemming, zodat de verschillende delen van het logo na montage visueel correct op elkaar aansloten.
Het resultaat is een grafisch element dat integraal onderdeel is geworden van de transparante dakconstructie.
Gecontroleerde verlijming in de werkplaats
Op de glasvinnen is vooraf in de werkplaats een deel van het beglazingssysteem aangebracht. Deze verbindingen zijn met lijmtechnieken uitgevoerd onder volledig gecontroleerde klimatologische omstandigheden.
Tijdens de productie werden de gebruikte producten en verbindingen dagelijks gecontroleerd en vastgelegd. Daarmee kon de kwaliteit van het verlijmingsproces zorgvuldig worden bewaakt en hoefden deze kritische verbindingen niet op de bouwplaats te worden gemaakt.
Op locatie konden de verdere montage en aansluiting vervolgens op de vooraf verlijmde basisprofielen met gebruikelijke mechanische bevestigingen worden uitgevoerd. Zo werden een gecontroleerd productieproces en een efficiënte montage gecombineerd.
Het resultaat
De twee atria laten zien hoe ver transparantie kan worden doorgevoerd wanneer architectuur en constructie vanaf het begin integraal worden benaderd. Glasvinnen, dakrasters, gevelkolommen, entreepartijen en zorgvuldig weggewerkte verbindingen vormen samen één helder geheel.
De constructie draagt zichtbaar bij aan de architectuur, zonder die te domineren. Juist in de details - van de glasverbindingen tot de zeefdruk en de gecontroleerd verlijmde beglazingsprofielen - zit de technische precisie die nodig was om het transparante ontwerp daadwerkelijk te realiseren.
Gerelateerde projecten
Transparante uitbreiding gemeentehuis Nijkerk
We maken ambitieuze ontwerpen in glas en staal concreet en haalbaar
IFS Building Systems
Dick van Linschoten
